1 ... 12 13 14 15 16 17 18 19 ... 23

–         – - Microsoft Word ismayil shixli-edebi son variant doc

səhifə16/23
tarix04.11.2017
ölçüsü0.58 Mb.

:

pdf
pdf -> D01777c1s2y1998. pdf 22. 02. 2010 16: 47: 46 Page 132
pdf -> Microsoft Word 909mustafa cevik doc
pdf -> 1 Dr. Semih BÜYÜkkol 2
pdf -> 38 konsiLİum 05/2010 konsilium t oksikozların etiologiyasında mərkəzi sinir sistemində qabıq və qabıqaltı nüvələr arasındakı müvazinətin pozulması, bütün mübadilə proseslərində, hormonal və immun sistemdə dəyişikliklərin olması

      –         – 

74 


İsmayıl  Şıxlı Tofiq Bayramın mövzu 

dairəsinə  də diqqət yetirir. Mövzu dairə-

ləri üzrə onun şeirlərindən nümunələr gə-

tirir. Qənaəti belə olur: Tofiq Bayram 

gəncliyimizin amalı  uğrunda mübarizə 

aparan, özünü düşünənlərə qarşı prinsi-

pial olan, vətənə bağlı olan, qəlbən yanan, 

ehtiraslı və vətəndaş şairdir

1

. Hətta İsma-

yıl Şıxlı Didroya əsaslanaraq yazır: “Fran-

sız yazıçısı Didro, ehtirassız vətəndaş ola 

bilməz demişdir. Şair isə hər şeydən əvvəl 

vətəndaşdır. Demək, ehtirassız şair də ola 

bilməz. Bu ehtiras isə  vətənə, dostlara, 

xalqa məhəbbətdə özünü göstərməli, düş-

mənə qəzəb və nifrətdə təzahür etməlidir. 

Biz yeni həyat uğrunda apardığımız mü-

barizədə  işimizə  əngəl törədənlərə qarşı 

amansız olmalıyıq.  Şair gərək ehtirasla 

yazsın və yazdığını da müdafiə eləsin. 

Əgər o dediyinə inanırsa, vicdanı ona ar-

xa durursa geri çəkilməsin”

2

İsmayıl  Şıxlı Tofiq Bayramı  əqidə, 

inam  şairi kimi dəyərləndirir. Müqəddəs 

bir məqsədə  və xalqına xidmət edən  şair 

kimi xarakterizə edir. Heç kəsə və heç ki-

                                                 

1

 

Tofiq Bayrama açıq məktub. - İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. 

B., Yazıçı, 1980, s.314, 315, 316  

2

 Yenə orada. s.316 

      –         – 

75

mə biganə olmayan şair kimi onun duyğu 

və istəyinə, eləcə  də yazdıqlarına rəğbət 

bəslədiyini söyləyir. Fikri aydın, poetik 

dili yüksək səviyyədə olan Tofiq Bayram-

dan nümunə  gətirdiyi  şeir misraları çox-

larına dərs verən misralar kimi onun ya-

radıcılığına böyük əminlik yaradır. Mə-

sələn: 

  “Əqidəm yolunda qan tökmüşəm, qan, 

Onu isitmişdir alovum, odum. 

Mən öz əqidəmi topun ağzından, 

Süngünün ucundan alıb qorudum”.  Yaxud: 

“Ürək dözmür nadan sənə, 

Alim kimi dərs deyəndə”. 

 

İsmayıl  Şıxlı oxucunun nə istədiyini 

təhlil etməyə və ona cavab tapmağa hazır 

olan bir ədib, ədəbiyyat adamıdır. O, gü-

nün tələblərini bilir, o, oxucunun psixo-

logiyasını bilir, o, müntəzəm olaraq ədəbi 

prosesi izləyir. Bu mənada Xəlil Rza və 

Məmməd  İbrahim barədə yazır: “Xəlil 

Rza və  Məmməd  İbrahim artıq öz pərəs-

tişkarları  və dinləyiciləri olan şairlərdir. 

Onların  ədəbiyyatımızda öz nəfəsləri 

      –         – 

76 


duyulmaqdadır, onların şeirləri mübahisə 

və münaqişələr də törədir. 

Xəlil Rza ilə Məmməd İbrahimi birləş-

dirən cəhət, onların  şeirlərində  vətən-

daşlıq hissinin üstünlük təşkil etməsidir. 

Lakin onlar eyni adamlar deyildir. Hərə-

sinin öz təsvir üsulu, hadisələrə münasi-

bəti və emosional dərəcəsi var”

1

.  İsmayıl Şıxlı Xəlil Rza ilə Məmməd İb-

rahimi bir – birindən fərqləndirən cəhət-

ləri üzə çıxarır, onların yaradıcılığının im-

kanları barədə  cəsarətli və ümumiləşmiş 

fikirlər söyləyir. Məsələn, “Məmməd  İb-

rahim konkret məsələlərə, mövzulara da-

ha çox bağlıdır. O, ilk baxışda xırda görü-

nənləri qələmə alır, getdikcə hadisələr bö-

yüyür, genişlənir və şair bədii ümumiləş-

mələrə  gəlib çıxır. Onun yaradıcılığında 

bir narahatlıq var. Şair daim axtarır, daim 

gəzir, daim Azərbaycan torpağını dolaşır 

və gördüyü hadisələrə biganə qala 

bilmir”

2 . 

İsmayıl  Şıxlı  Məmməd  İbrahimlə mü-

qayisədə  Xəlil Rzaya və onun yaradıcı-

lığına fərqli yanaşır. Belə ki, “Məmməd 

İbrahim daxili sakitlik və  təmkinini sax-

                                                 

1

 Şeirlər və alqışlar. – İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. B., 

Yazıçı, 1980, s.319 

2

 Yenə orada. s.319 

      –         – 

77

layan bir şairdirsə, Xəlil Rza odlu – alovlu, 

tribun və emosional bir sənətkardır. Hiss 

olunur ki, onun sevinci, qəzəbi, məhəbbət 

və nifrəti  şeirin çərçivəsinə  sığışmır, 

fikirləri darlıq çəkir.  Şair öz fikir köh-

lənini nə  qədər cilovlamağa çalışsa da 

bacarmır”

1

.                                                   

1

 Şeirlər və alqışlar. – İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. B., 

Yazıçı, 1980, s.320 

      –         – 

78 


 

 

 

Dünya  

ədəbiyyatı 

tənqiddə 

 

İsmayıl Şıxlı rus ədəbiyyatına da biga-

nə qalmamış, Mixail Şoloxovun yaradı-

cılığına, onun əsərlərindəki obrazlara sə-

nətkar məharəti ilə yanaşmışdır.  İsmayıl 

Şıxlı hələ gənclik illərindən Mixail Şoloxo-

vun  əsərlərini oxumuşdur. Mixail Şolo-

xovun yaratdığı obrazların səciyyəvi cə-

hətləri və hadisələrin baş verdiyi yerlər 

İsmayıl Şıxlıya çox tanış gəlir. İsmayıl Şıxlı 

yazır: “Mən Don sahilində olmamışam. 

Stanitsalarda kazakların necə yaşadıqlarını 

da görməmişəm. Ancaq mənə elə gəlir ki, 

bütün uşaqlıq illərim məhz bu yerlərdə 

keçib”

1 . Yaxud: “... Şoloxovun təsvir etdiyi 

insanların səciyyəsindəki cəhətlər: inad-

karlıq, mübarizlik, çılğınlıq, ehtirasların-

                                                 

1

 Dahiyanə sadəlik. - İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. B., Yazıçı, 

1980, s.353-354 

      –         – 

79

dakı  əzəmət, açıqqəlblilik, təmizlik, səda-

qət bizim adamları xatırladırdı”

1

Əlbəttə, söhbət Mixail Şoloxovun “Sa-

kit Don” əsərindən gedir. İsmayıl Şıxlı bu 

əsəri oxuculara sevdirən cəhətləri açıqla-

yır, burada hökm etmədən, ədəbiyyata və 

ədəbi materiala inzibatçılıq mövqeyindən 

yanaşmadan, yazıçının məharətini təhlil 

edir, deyərdim ki, təqdim edir: “Mixail 

Şoloxovu mənə sevdirən cəhətlərdən biri 

onun təsvirlərindəki dahiyanə sadəlikdir. 

Bu böyük sənətkar istər təbiət lövhələrini 

cızarkən, istərsə  də insan xarakterlərini, 

onların psixoloji aləmini  şərh edərkən, 

artıq sözlərə, artıq mühakimələrə  qətiy-

yən yer vermir. O çox sakit tərzdə, təhki-

yə  təmkinini pozmadan, ilk baxışda adi 

görünən,  əslində isə  təkraredilməz dərə-

cədə poetik ifadələrlə, mahiranə bir incə-

liklə zəngin lövhələr yaradır. Bunun nəti-

cəsidir ki, Şoloxovu oxuyan hər bir oxucu 

onun təsvir etdiyi obyektlərlə bilavasitə 

təmasda olur. Donun sakit axarındakı 

şırıltını, balıqların  şappıltı ilə sudan atıl-

masını, qamışların xışıltısını eşidir, günə-

baxanlıqları, sahil çəmənliklərində dalğa-

                                                 

1

 

Dahiyanə sadəlik. - İsmayıl Şıxlı. Xatirəyə dönmüş illər. Xatirələr və məqalələr. B., Yazıçı, 

1980, s.354 




Dostları ilə paylaş:

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


--nbyev--e---moslemzadeh--126.html

--nbyev--e---moslemzadeh--130.html

--nbyev--e---moslemzadeh--135.html

--nbyev--e---moslemzadeh--14.html

--nbyev--e---moslemzadeh--17.html


298 Division 2 — Pteridophyta (Ferns And Fern Allies) - Declared Rare And Poorly Known Flora In The Warren Region
Imagery Naip, January 2010
Айтян Бяйлярова - AzəRbaycan MiLLİ ЕlmləR Akadеmiyasi NəSİMİ AdıNa DİLÇİLİK İNstitutu
Microsoft Word Zulfikar Tez Doc
Транспорт Натрия В Дистальном Ка­Нальце - Методические Разработки Практического Занятия Для Студентов
UşAq əDəBiyyatı XəZinəSindəN - SəHifə 14
805) Mitral Stenoz Zamanı Hansı əLaməT, MüşTəRəK Mitral Qapaq ÇatışMazlığı OlduğUnu GöStəRir
Доклад «Методология Изучения ВРТ» - Фонд Оценочных Средств По Учебной Дисциплине
Nocturnidad De Mayo - SəHifə 18
) BakteriyalarıN Kapsulunu Nə TəşKil Edir?